Iz štampe je izašla sedma knjiga novinara Dragoljuba Gagričića (76) „Na straži zavičaja“ (Dugi povratak vojvode Petra Bojovića u Novu Varoš).
Кnjiga “vraća film“ na godine nemara, kada su vojskovođu Petra Bojovića (1858-1945), učesnika šest oslobodilačkih ratova Srbije s kraja 19. i početka 20. veka, zaboravili i država i istoričari, a najduže u zavičaju?
Generacije kojima u odrastanju nije smeo da bude uzor – otkrile su mu spomenik čak 52 godine posle smrti, na Vidovdan 1997. godine. Bio je to jedan je od najvećih kulturno-istorijskih događaja u Starom Vlahu u poslednjih osam decenija, a sam beleg najznačajniji među podignutim u slavu i čast predaka.
– Ovo je hronika palanačkog mentaliteta i sukoba sa učmalom sredinom, koja je ponižavala pretke i u kojoj je grupa entuzijsta, pregalaca i poštovalaca tradicije i prošlosti, uz veliku podršku medija i naroda, „ćerala“ vlast da radi ono što je odavno trebalo.
Ustupljena fotografija
Zapisi u novinama i kazivanja aktera svedoče o 10. godišnjoj akciji, od odupiranja nizu udvoričkih pokušaja – najpre da se spreči objavljivanje inicijative u „Zlatarskim novostima“, te da se spomenik „izvuče iz rupe“ (čaršije), skrajne i oduva sa gradskog trga, do zamki i „gluvog baruta“ odrođenih i odnarođenih, čamljenja skulpture na talpinama livnice u Prokuplju, ali i spora oko osvećenja spomenika – ističe autor.
Na stranicama je sabrana građa kako je zavičaj u minule tri decenijama samo u retkim slučajevima čuvao uspomenu na vojvodu Bojovića i ratnike. Uz podsećanja da je najznamenitiji Starovlašanin zaslužio daleko više, Gagričić pita: „Da li se vojvoda vratio među svoje?!“ i sa stranica opominje:
– Vojvodu, opet, zaboravljamo!? Svi redom: zavičaj, potomci, istoričari, država… Pa kako drugačije objasniti to što ničim nije obeleženo mesto rodne kuće vojvode Bojovića u selu Miševići, što godinama izostaje društvena briga ili organizovana aktivnost u negovanju kulture sećanja i obnavljanju pamćenja. Programi obeležavanja datuma i događaja su prteni ili čile, uz često otaljavanje posla i improvizacije, a vapaji za popravke ploča postamenta spomenika i sadnju cveća gube se u talasu moralnog srozavanja i površnosti političke i kulturne svakodnevnice.
Ustupljena fotografija
S druge strane, dole u Beogradu, naši zemljaci ništa ne čine da jedan dokumentarno-igrani projekat, kroz rekonstrukciju događaja, arhivsku građu i mišljenja istoričara – osvetli put vojvode od zlatarskog čobančeta i turskog roba do stratega i komandanta u bitkama koje su donele slavu srpskom oružju i slobodu porobljenom narodu. Ni posle toliko godina vojvoda nema biografa, a oni koji su se latili pera – preskakali su pojedine odluke i trenutke života ili ih ostavljali u maglama vremena.
U knjizi skromnog obima (140 strana) ukratko je prikazan životni i ratnički put Bojovića, sa 46 godina provedenih pod zastavom otadžbine i 41 odlikovanjem. U 87. godini života ratnika su ponizili oslobodioci za čiju se budućnost borio, sahranjen je bez počasti, država i Vojni muzej odbili su da preuzmu zaostavštinu, pa je skrivana i razvlačena?!
Ispravljanje nepravde
– Zašto je potrebna ovakva knjiga? Da nas podseti o životnom putu i strašnoj sudbini velikog srpskog ratnika, da ispravi nepravdu, da vojvodu vrati na pijedestal koji zaslužuje, da poruči savremenicima da dela moraju biti jača od jednoumnog ideološkog mraka – ističe u recenziji Milomir Кragović, beogradski književnik i novinar.
Izvor: PP Media
